Bajki ghańskich uczniów

bajki350Afrykańskie baśnie, historie, czy problemy życia codziennego, to nieznany i fascynujący świat, pobudzający wyobraźnię i zapraszający do podróży na czarny kontynent – spotkania z lokalnymi ludźmi, tradycjami czy zwierzętami.  To także zupełnie inne problemy dnia codziennego, ale czy także inne wartości?

W odpowiedzi na to pytanie może pomóc konkurs literacki przeprowadzony w szkołach podstawowych w Ghanie, przeznaczony dla dzieci w wieku 10-15 lat. Dzieci zostały poproszone o napisanie bajek, nawiązujących zarówno do tradycyjnych baśni, jak i współczesnego życia w Ghanie.

Za pomysłem zorganizowania konkursu stoi kilka osób. To przede wszystkim Monika Quarco, która od kilku lat mieszka w Ghanie, gdzie założyła i prowadzi przedszkole oraz fundację Start from Ghana. Pedagożka, działaczka społeczna, królowa ghańskiej wioski, reprezentantka Instytutu Afrykańskiego w Ghanie. Duży wkład w inicjatywę miała Ania Goworowska, mieszkająca w Polsce podróżniczka i autorka bloga Gowografia, działająca w ramach Fundacji Dzieci Afryki. Ania w roku 2013 zebrała środki i nadzorowała budowę szkoły w Ghanie. Do grupy dołączyły także Kasia KubickaMonika Brauntsch. Kasia –  graficzka, zajmuje się̨ głównie projektowaniem książek i albumów; współpracuje z instytucjami kultury m.in. Fundacja “Pogranicze”, Dom Spotkań z Historią (DSH), Miesiąc Fotografii w Krakowie czy z wydawnictwem “Wielka Litera”. Monika to projektantka i założycielka marki Kafti, animatorka działań związanych z kulturą na skalę międzynarodową, a także wieloletnia podróżniczka; w magazynie Design Alive prowadzi „Przewodnik estetyczny”. Do jury dołączyła także pedagożka i miłośniczka kultury, Agnieszka Czernecka

Chcemy zebrać lokalne opowiadania, gdyż zależy nam na tym, żeby zachęcać dzieci z Ghany do kreatywności – pisania i rysowania” – mówi Monika. „Naszym celem jest również promocja czytelnictwa wśród dzieci oraz dorosłych. Poprzez konkurs chcemy też wspierać dialog międzypokoleniowy” – dodaje Kasia.  Przede wszystkim jednak chcą pokazać dzieciom z Ghany szanse i możliwościowi, docenić ich umiejętności, a także dać, zwłaszcza tym utalentowanym, możliwości rozwoju. Opowiadania zebrane zostały w trakcie konkursu. Nagroda jest naprawdę wyjątkowa, bo dzięki Fundacji Dzieci Afryki zwycięzca otrzyma stypendium naukowe. Edukacja jest jednym z głównych czynników pomagających w walce z ubóstwem na świecie. Uczestnicy konkursu otrzymają także nagrody rzeczowe. Zespół planuje także w przyszłości wydanie bajek w postaci publikacji.

Do konkursu nadesłano ponad 100 prac z 7 szkół.  Wybór nie był łatwy. Bajki przeczytało i oceniało jury w składzie: Monika Brauntsch, Agnieszka Czernecka, Ania Goworowska, Monika Quarcoo, Kasia Kubicka.  Poniżej prezentujemy laureatów konkursu: 

1 miejsce i wyróżnienie * Best story teller *
THE AMAZING TORTOISE
Abena Mensiwa Saekey (lat 14) 

Jest to bajka na swój sposób ekologiczna, która opisuje konsekwencje ingerencji człowieka w naturę. 

Przyniesienie żółwia z lasu miało dla myśliwego poważne konsekwencje – stracił swoje życie. 

basnie2W obecnych czasach, gdy ekologia i szacunek dla świata przyrody to tematy niezwykle ważne, opowieść nabiera nowego znaczenia. Płynie z niej ważna prawda, dotycząca skutków, jaki może mieć brak poszanowania przyrody. 

Zwięzła fabuła. Krótka, ale dobrze napisana.

2 miejsce
THE MAGIC PORRIDGE POT
Pearl Arthur (lat 13) 

Czytając bajkę, zakładamy, że matka, która nie chciała się podzielić magiczną owsianką zostanie ukarana, gdy wróci właścicielka garnka. 

Tak się jednak nie dzieje. 

Ciekawe w bajce jest pewne niedopowiedzenie: być może matka mogła czuć się zawstydzona, gdy mieszkańcy dowiedzieli się, że ma magiczną owsiankę, a nie chciała się nią podzielić z innym, w trosce o własne dobro. A jednak nie podlega to ocenie w bajce, być może zostaje sam na sam ze swoimi uczuciami. 

Bajka pokazuje, że mamy prawo do błędu, mimo że tego nie pochwala. Pokazuje jednak wiele wdzięczności, płynącej z tej sytuacji. 

Fabula zwięzła, proste, zaskakujące zakończenie.

3 miejsce – wyróżnienie
POSITIVE MADNESS
Janet Amponsah (lat 15) 

Autor bajki nie boi się sięgać do stereotypu, ale jednocześnie potrafi go zupełnie odwrócić, pokazując, że nie warto się nim kierować przy ocenie innych ludzi. 

Nie pokazuje walki dobra ze złem, ani nie moralizuje. Opiera się po prostu na zwykłej sytuacji życiowej, z której w zabawny sposób wyciąga ważną lekcję: że nie należy oceniać po pozorach. W bajce podoba nam się, że jest osadzona we współczesności, co powoduje, że płynące z niej prawdy są jeszcze bardziej aktualne. 

Postaci, które stworzył autor, które są ciekawe i niejednoznaczne. Ładnie opisuje ich odczucia i zachowania.  

3 miejsce – wyróżnienie
CHILD OF THE FOREST
Andy Frimpong (lat 15) 

Świetnie napisana bajka, choć samo zakończenie wymagałoby dopracowania. 

Mimo to zdecydowaliśmy się ją wyróżnić, ponieważ sama historia jest napisana ciekawie – aż chce się ją czytać. 

bajki3Bajka pokazuje ważny problem, jakim jest zbiorowa ocena. W bajce  dziecku, na które rodzice bardzo długo oczekiwali, przypisano złe moce i mieszkańcy wioski chcieli je zabić. Z tego powodu rodzicie, którzy i tak doświadczyli wiele przykrości jako wcześniej nie posiadający dzieci, musieli uciekać z nowo narodzonym synem. 

Dopiero zwierzęta stanęły w obronie uciekinierów. 

Niestety często przypadek lub zbieg okoliczności, mogą prowadzić do zbyt pochodnych wniosków i konfliktów.

 

Mamy nadzieję, że niebawem będą mieli Państwo okazję przeczytać bajki i opowiadania napisane przez dzieci i młodzież z Ghany oraz przenieść się na cynamonową ziemię. 

 Monika Brauntsch

IMG_8751.jpeg