John – lekarz ubogich

corona350Światowy Dzień Zdrowia, obchodzony co roku 7 kwietnia w rocznicę powstania Światowej Organizacji Zdrowia, daje nam możliwość mobilizacji działań poświęconych konkretnym zagadnieniom i problemom zdrowotnym, ważnym dla ludzi na całym świecie.

Obecnie nie da się nie zauważyć… cały świat jest w trudnej sytuacji zdrowotnej. Mamy do czynienia z globalną pandemią koronawiarusa COVID – 19, który na naszych oczach zmienia świat…. Do naszych uszu docierają coraz to nowsze informacje o nowych zakażeniach, zaleceniach.

corona1Z racji Światowego Dnia Zdrowia zdecydowałam się przeprowadzić wywiad (oczywiście pisemny) ze studentem ostatniego roku medycyny w Ghanie, Johnem Mbiyieba, którego Fundacja Dzieci Afryki wspiera w ramach programu „Bilet do Świata” w Ghanie.

Jeszcze niedawno w połowie marca br. wymienialiśmy się z Johnem obserwacjami odnośnie sytuacji związanej z koronawirusem w Ghanie, kiedy to mówił o 3 przypadkach zakażeń, teraz już odnotowano 152 przypadki. W Polsce sytuacja jeszcze na początku marca nie wydawała się aż tak groźna, obecnie niestety wygląda to inaczej.

O tym i o innych zdrowotnych sprawach rozmawiałam z Johnem.

Z jakimi zagrożeniami boryka się obecnie Ghana? 

Obecnie pandemia COVID-19 jest głównym problemem w Ghanie. Choroba powoduje bardzo ciężkie problemy zdrowotne a także gospodarcze.

Jakie działania są podejmowane w celu ochrony miejscowej ludności?

Aby kontrolować sytuację ludzie stosują się do zasad higieny osobistej: mycie rąk z wodą oraz środkami do dezynfekcji. Zdarza się także, że ludzie zakrywają twarze maskami i unikają uścisków dłoni.

Banki, apteki i inne podobne instytucje mają przy wejściu mydło i wodę, aby klienci mogli umyć ręce. Szpitale mają podstawowe jednostki do badań przesiewowych. Sprawdzana jest także temperatura oraz wypełnia się kwestionariusz osobowy.

Rząd stara się za wszelką cenę ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa. Przed wystąpieniem choroby wzmocniono środki ostrożności na lotniskach w miastach Akra, Kumasi i Tamale. Stworzono ponadto jednostki kontrolne na granicach lotniska. W większości przypadków bada się temperaturę. Kiedy dwa pierwsze przypadki zostały potwierdzone, rząd natychmiast zamknął granice dla przylatujących z Chin i Włoch. W miarę rozprzestrzeniania się wirusa rząd zamknął wszystkie szkoły z wyjątkiem ostatnich klas gimnazjów, ponieważ ich egzaminy były już bardzo blisko. 15 marca 2020 zakazano spotkań religijnych i społecznych. Dalszy wzrost liczby przypadków i obawa przed przeniesieniem choroby przez gimnazjalistów zmusiła rząd do zwolnienia ich ze szkół. Kolejnym krokiem rządu było częściowe zablokowanie Akry i Kumasi co nastąpiło 28 marca 2020.

Jak funkcjonują szpitale, ośrodki zdrowia? Jaki mają sprzęt?

corona5Pandemia koronawirusa wymagała dokonania zmian w służbie zdrowia. W prawie wszystkich szpitalach znajduje się punkt kontroli, gdzie można sprawdzić objawy takie jak gorączka, która mierzona jest bezdotykowym termometrem. Ponadto znajduje się tam także kwestionariusz, który pozwala ocenić stopień ryzyka danej osoby. We wszystkich szpitalach znajduje się woda w wiadrach i mydło Veronica. Niektóre szpitale ograniczyły usługi, inne zmniejszyły ilość planowych operacji. Pracownicy używają wyposażenia ochronnego tj. kombinezonów, masek i rękawiczek. Przygotowane są także specjalne zaplecza dla tych, którzy mogą być narażeni na wirusa. Będą oni monitorowani a także leczeni w razie potrzeby.

Jak wygląda dostęp do aptek i innych miejsc, gdzie można kupić lekarstwa, materiały opatrunkowe?

Oczywiście są apteki i laboratoria, gdzie można kupić leki. Usługi te nie są zabronione podczas częściowej blokady.

Czy używacie zioła i inne naturalne leki?

Ghańczycy leczą wiele chorób w sposób naturalny. Niektórzy jedzą duże ilości ziół, aby zwiększyć swoją odporność na niebezpiecznego wirusa. Zioła takie jak moringa, liście drzewa neem, i kora mahoniu, które są łączone przez ludzi w sposób, który pomaga zwalczyć gorączkę, nawet tę wywołaną koronawirusem.

Jakie są największe potrzeby zdrowotne w Ghanie? Z jakimi chorobami fizycznymi i psychicznymi najczęściej się spotykasz?

W Ghanie brakuje osób do pracy w służbach medycznych. Brakuje podstawowego wyposażenia, leków a nawet budynków, co w szczególności na wsi utrudnia świadczenie opieki zdrowotnej. Nasze ubezpieczenie społeczne jest bardzo słabe. Utrudnia to biednemu Ghańczykowi dostęp do opieki zdrowotnej.

W większości przypadków Ghańczyków nie stać na leki lub rachunki w wyniku czego zgłaszają się do szpitala za późno lub nie przychodzą w ogóle, umierając w domu na choroby, które można wyleczyć.

corona4Mimo, że pandemia koronawirusa jest głównym zagrożeniem dla zdrowia w kraju są także inne ciche krytyczne potrzeby zdrowotne takie jak niedożywienie, malaria i anemia. Głód w Ghanie zabija wiele dzieci. Pacjenci ze schizofrenią chodzą po ulicach i nie otrzymują odpowiedniej pomocy. Niestety w Ghanie choroby psychiczne są interpretowane jako problemy duchowe lub czary.

Kto najczęściej choruje?

Najbardziej podatne na choroby są dzieci i osoby starsze. Można to przypisać słabemu układowi odpornościowemu. W naszych warunkach jest wiele czynników zakaźnych. Powodują one biegunkę, malarię, zapalenie płuc i wymioty.

Jaka profilaktyka  jest dostępna i stosowana w Ghanie?

Ja jem dużo warzyw, w szczególności zielone liście (na razie nie stać mnie na zbilansowaną dietę), używam moskitiery, aby nie zachorować na malarię oraz regularnie sprzątam swoje otoczenie, aby nie pozwolić namnożyć się zarazkom, ćwiczę regularnie. Kiedy potrzebuję pomocy medycznej udaję się do lekarza.

Opowiedz coś o swoim kształceniu medycznym? Na jakim jest poziomie? Jaki posiadasz sprzęt?

Edukacja medyczna wciąż się rozwija. W większości wydziałów odbywają się wysokiej jakości wykłady. Rząd stara się podnieść jakość świadczonych usług w szpitalach. Jednak w praktyce, w wielu miejscach, brakuje sprzętu takiego jak młotek do rzepki, stetoskopy, latarka, kamerton. Studenci muszą kupować sprzęt za własne pieniądze. Wszystko to jest importowane wraz z książkami co sprawia, że studnia medyczne w Ghanie są bardzo drogie.

Ile czasu poświęcasz na naukę?

corona2Studia medyczne w mojej szkole są bardzo wymagające. Używamy metodologii uczenia opartej na problemach. Wymaga to wiele badań i nauki. Oficjalnie zgłaszamy się do szpitala o 8:00 i kończymy o 17:00. Uczę się w domu od 19:00 do 21:00. Potem idę spać. O 4:00 wstaję i uczę się do 6:00. Nastepnie szykuję się do wyjścia i udaję na uczelnię bądź do szpitala.

Kto Cię wspiera w procesie nauczania?

Szkoła zapewniła nam mentorów. Mój jest urologiem, z którym omawiam różne zagadnienia.

Co można zmienić, aby kształcenie medyczne w Ghanie było lepsze?

Szkoła powinna stworzyć odpowiednią bibliotekę z książkami, komputerami i Internetem, aby studneci uzyskali dostęp do aktualnej literatury. Szkoła powinna zapewnić także sprzęt do nauki, z którego studenci mogliby korzystać wielokrotnie. Ponadto szkoła powinna zapewnić studnetom medycyny zakwaterowanie w dobrej cenie. Obniżyłoby to koszty edukacji. Szpitale powinny być także wyposażone w sprzęty diagnostyczne takie jak TK, USG, czy RTG.

Jak widzisz swoją przyszłość jako lekarz? Gdzie chcesz pracować?

Przyszłość jest obiecująca. Chciałbym pracować na obszarach wiejskich, gdzie ludzie szczególnie potrzebujący mają niezaspokojone potrzeby zdrowotne. Będzie mi trudno pod względem finansowym, ale moje usługi medyczne załagodzą cierpienie wielu biednych i sprawią, że pojawi szczęście i nadzieja w ich domostwach.

Zapewne w Ghanie jest wielu młodych ludzi, którzy chcieliby Ciebie naśladować. Czy młodzi mają szanse na takie kształcenie jak Ty? Znasz ludzi, którzy także będą lekarzami, mają talent i predyspozycje?

Nie zawsze. Ludzie z ubogich domów nie mają okazji do dobrego wykształcenia. Większść studnetów medycyny pochodzi z zamożnych domów, ale zwykle to ci biedni poświęcają się więcej, niż ci bogaci. Znam takich ludzi.

Dziękuję za rozmowę.

opracowała: Dżesika Haręzga
tłumaczenie: Maria Mikulska

corona3

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.